Sınıf İçinde İdeal Öğretmen Olabilme Şartları

1- Davranış ortamı oluşturma : Öğretmen sınıfta konu veya etkinlik durumuna göre öğrencilerin uygun davranış gösterebilmelerini sağlayacak ortamlar oluşturması gereklidir. Hem fiziksel anlamda (uygun sınıf düzenlemesi), hem de psikolojik anlamda (olumlu davranışların takdir edilmesi, örnek gösterilmesi vb.) öğrencileri olumlu davranış göstermeye teşvik edecek çalışmalara yer verilmelidir.

2- Sınıfta öğretmenin yeri :  Öğretmen sınıftaki yeri konuların işlenişi ve amaçların türüne göre değişir. En önemlisi sınıfın tümünü görebilmek, sınıfta olan bitenin farkına varmak, istenmeyen davranışların farkına varmak, olumlu davranışları fark edebilmektir. Öğretmen ders içinde araç-gereç kullanırken ve özellikle sınıf tahtasını kullanırken sınıfa sırtını dönmemeli, bir öğrenci veya bir grupla ilgilenirken, diğer öğrencileri gözden kaçırmamalıdır. Ayrıca öğretmenin sınıftaki dolaşması da bir amaca dayalı olmalıdır. Çünkü gelişigüzel yapılan sınıf içi dolaşması bazen öğrencilerin dikkatini dağıtmakta, bazen de öğrenciler ile öğretmen arasındaki iletişimi olumsuz yönde etkilemektedir.  Çünkü gezerek bir konuyu anlatan öğretmeni sınıfın bütününün dinlemesi ve izlemesi imkansız olmaktadır.

3-Öğretmenin örnek olması : Öğrencilerin gözünde öğretmen anne ve babasından daha önemli ve örnek alınacak kişidir. Öğrencilerin eğitimle ilk tanışması genelde görsel olmaktadır. Çocuk genelde gördüğü şeyi benimser ve taklit eder. Bu nedenle öğretmen her davranışı ile model olmalıdır. Kılık kıyafet, yürüme, konuşma, planlı olma, kurallara uyma, kendi söylediklerine uygun hareket etme, soğuk kanlı ve sabırlı olmak, davranışlarda açık olmak, uygun koşul yaratma, olumlu ve uygun öğretmen davranışları arasında sayılabilir. Öğretmenin derste yaptığı önerilerle kendi yaşantısı tezat teşkil etmemeli, öğrencileri ikilem içine düşürmemelidir.

4- Sınıfta güç ilişkisi : Öğretmen sınıfta her durumda öğrenci bulunabileceğini, bir ders ortamında değişik durumdaki öğrencilerle etkileşimde bulunması gerektiğini bilmeli ve sınıfta kendisinden başka güçlü kişilerin de bulunduğunu dikkate almalıdır. Örneğin öğretmenin yardımına gereksinimi olan öğrenciler bu yardımın zamanına, şekline ve süresine çoğu kez kendileri karar verirler. Önemli olan sınıfta güçler çatışması oluşturmak değil, güç ilişkisini yerinde kullanarak karşılıklı iletişim yoluyla güç dengesini verimli kullanmak ve değerlendirmektir.

5- Demokratik ortam : Eğitim-öğretim ortamında en çok gerekli olan durumlardan bir tanesidir. Hem sınıf ortamında öğrencinin kendisinden beklenen davranışları gösterebil-mesi, demokrasi bilincinin yerleşip gelişebilmesinin teme-linde ailesinde ve sınıfında demokratik ortamın oluşturul-ması yatar. Sınıfta bulunan tüm kişilerin fikirlerini serbestçe söyleyebildikleri, göstermeleri gereken davranışları göstere-bildikleri, diğer kişilerin de konuşma ve hareketlerine saygı duyabildikleri bir ortam oluşturulmalı, bu ortam her-kes tarafından benimsenmeli ve korunmalıdır. Sınıf ve okul kurallarının belirlenmesinde öğrencilerin görüşleri alınma-lıdır. Öğretmen burada ne baskıcı, ne de serbest bırakıcı olmamalı, tam tersine demokratik ortamın oluşmasında demokrasinin kuralları işletilmelidir.

6- Sınıfta iletişim : Sınıf ortamında işlemesi gereken en aktif kuraldır. Öğrencinin tanınması, imkanların belirlenmesi, seviyelerinin belirlenmesi, sorunlarının belirlenmesi, ilgi ve yeteneklerinin belirlenmesi, bilgi akışının sağlanması, olumlu davranış kazandırılması hep iletişimle olur. İletişim öğretmenden öğrenciye, öğrenciden öğrenciye, öğrenciden öğretmene, çevreden hepsine, daha doğrusu  herkesten herkese olursa yararlı olur. Tek yönlü iletişim sıkıcıdır ve dönütün yararlarından uzaktır.

•Sınıfta öğretmen iletişim için uygun ortamı hazırlamalı, iletişim bir amaca dayalı olmalı, sınırlı olmalı, gereken kişiler gerektiği kadar iletişime katılabilmelidir. İletişim gerek öğret-men, gerekse başka kişilerce engellenmemeli-dir. Konuşmacının akıcı ve işlek bir dil kullan-ması, konuşmanın jest ve mimiklerle destek-len-mesi iletişimi olumlu yönde etkiler. Sınıfta bulunan herkesle göz temasında bulunulması, tatlı bir söz, uygun bir davranışı başıyla onayla-ma, gülümseme etkili bir iletişimin özelliklerin-dendir. Kırıcı, küçük düşürücü, alay edici olma-yan, sınıftaki herkesi cesaretlendiren yöntemler etkili iletişimin anahtarı sayılır.

7- Zaman yönetimi : Sınıftaki zamanın tümü eğitsel amaçlara yönelik etkinlikler için kullanılmalıdır. Bunu sağlamanın yolu sınıf süreçlerinin dikkatle planlanması, zamana bağlanmasıdır. Öğretmen sınıfta yönetsel işlerle fazla uğraşmamalıdır. Örneğin idari bir işlemle ilgili gereğinden fazla açıklamada bulunmak veya numara ve ad soyadı okuyarak yoklama yapmak gibi.  Ayrıca araç-gereçlerin ders öncesinde hazırlanması, kitap dolabının uygun yerde bulunması da zamanın etkili ve verimli kullanılmasını sağlar.

8- Eşitlik : Eğitim-öğretimi olumsuz etkileyen en önemli faktörlerden bir tanesi de öğrencilerin öğretmen hakkında edindiği izlenimdir. “Öğretmen en çok Bilal’i  seviyor.” veya “Öğretmen Dilara’nın akrabası, ona daha fazla önem veriyor.” Şeklinde düşünen öğrencilerin yeterli katılımı sağlaması güçtür. Bu nedenle öğretmenini sınıfta bulunan tüm öğrencilere eşit mesafede bulunması, herkesle eşit olarak ilgilenmesi, tüm öğrencilere eşit oranda değer verdiğini göstermesi gerekir. Verilecek bir ödül tüm öğrenciler için eşit olmalı, sınıf kurallarına uymayan bir öğrenci veya istenmeyen bir davranışı gösteren bir öğrenci için öğrenmenin davranışı aynı oranda olmalı,

Sınıfın Öğretim Ortamı

a)         Hedef davranışların belirlenmesi ,

b)         Öğretim araçlarının belirlenmesi,

c)         Öğretimin uygulanması,

d)         Dikkati çekme,

e)         Amaçları açıklama (hedeften haberdar etme,

f)         Güdüleme,

g)         İçeriği kazandırma,

h)         Dönüt alma-düzeltme,

i)          Özetleme-Değerlendirme,

j)          Pekiştirme,